Η αιφνιδιαστική αναβολή –για δεύτερη φορά– της ψηφοφορίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ σηματοδοτεί νέα περίοδο αβεβαιότητας στις διατλαντικές σχέσεις, μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, που άνοιξε τον δρόμο για την επιβολή γενικού δασμού 15% από τον Ντόναλντ Τραμπ.
Στις Βρυξέλλες, η ανησυχία είναι διπλή: αφενός για το εάν ο νέος δασμός αντικαθιστά ή υπερκαλύπτει τη συμφωνία που επετεύχθη πέρυσι, αφετέρου για το εάν πρόκειται για επιπλέον επιβάρυνση πάνω στους ήδη συμφωνημένους συντελεστές. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωκοινοβουλίου, Μπερντ Λανγκ, προειδοποίησε ότι, εάν ο προσωρινός δασμός εφαρμοστεί σωρευτικά, περίπου το 7-8% των ευρωπαϊκών εξαγωγών ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπο με υψηλότερους δασμούς από εκείνους που είχαν συμφωνηθεί.
Τι προβλέπει η Συμφωνία – Οι αντιφάσεις με το νέο δόγμα Τραμπ
Η συμφωνία προβλέπει βασικό δασμό 15% των ΗΠΑ για την πλειονότητα των ευρωπαϊκών προϊόντων, εξαιρώντας τομείς που καλύπτονται από ειδικά καθεστώτα – όπως ο χάλυβας – και μηδενικούς δασμούς για συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως αεροσκάφη και ανταλλακτικά. Σε αντάλλαγμα, η ΕΕ δεσμεύθηκε να άρει εισαγωγικούς δασμούς σε ευρύ φάσμα αμερικανικών προϊόντων. Ωστόσο, η νέα αμερικανική απόφαση δημιουργεί νομικά και πολιτικά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα αυτών των δεσμεύσεων.
Πολλοί ευρωβουλευτές έχουν χαρακτηρίσει τη συμφωνία «μονόπλευρη», αν και εμφανίζονται διατεθειμένοι να τη στηρίξουν υπό αυστηρούς όρους και με σαφείς εγγυήσεις από την Ουάσιγκτον. Η επόμενη κρίσιμη συνεδρίαση έχει οριστεί για τις 4 Μαρτίου, οπότε θα αξιολογηθεί εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποσαφηνίσει τη στάση τους και επιβεβαιώσει τη δέσμευσή τους στη συμφωνία.
Στο μεταξύ, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι ενδεχόμενη ανατροπή των μηδενικών δασμών θα μπορούσε να πυροδοτήσει αντίμετρα από τις Βρυξέλλες, επιβαρύνοντας περαιτέρω το ήδη εύθραυστο διεθνές εμπορικό περιβάλλον. Οι αγορές παρακολουθούν στενά, με το κλίμα να χαρακτηρίζεται από συγκρατημένη νευρικότητα, καθώς μια νέα κλιμάκωση στον εμπορικό πόλεμο θα μπορούσε να επηρεάσει τις αλυσίδες εφοδιασμού, τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη σε Ευρώπη και ΗΠΑ.
